Plan voor verbreding NVJ krijgt steun leden

Hoe blijft de NVJ sterk in een mediasector die snel verandert? Volgens het bestuur door uit te groeien tot een vakbond voor alle werkenden in de media, met behoud van de journalistiek als kern van de vereniging. Tijdens de Algemene Ledenvergadering op 19 juni werd de voorgestelde koers besproken en bleek er brede steun voor verdere uitwerking van de plannen.

Fotograaf: The Arrows / Tessa Derksen

De NVJ wil zich ontwikkelen tot een vakbond voor alle werkenden in de media, met behoud van haar rol als dé beroepsvereniging voor journalisten. Volgens het bestuur versterkt die verbreding juist de positie van journalisten, doordat de NVJ ook andere medewerkers kan vertegenwoordigen die onder dezelfde cao's vallen. Aanleiding zijn onder meer de toenemende machtsconcentratie in de mediasector en de wens van leden om gezamenlijk op te komen voor goede arbeidsvoorwaarden. De Algemene Ledenvergadering sprak zich op 19 juni uit over deze koers. De voorgenomen statutenwijziging werd daarbij niet behandeld. Na overleg met de FNV is besloten daarvoor meer tijd te nemen, zodat de uitwerking van de verbreding zorgvuldig en in goed overleg kan plaatsvinden. Het voorstel voor wijziging van de statuten werd daarom doorgeschoven naar de Algemene Ledenvergadering van 2 december.

De rol binnen mediabedrijven versterken

In zijn toelichting sprak algemeen secretaris Thomas Bruning van "een belangrijke verandering voor de vereniging". Volgens hem gaat het om een koerswijziging die niet zozeer de belangrijkste doelstelling of activiteiten gaat veranderen, maar wel onze rol binnen de mediabedrijven kan gaan versterken.

Als de leden de voorgestelde richting steunen, kan straks iedereen die werkzaam is binnen journalistieke media zich aansluiten bij de NVJ. ‘Dat geeft ons de mogelijkheid om namens meer leden op te komen voor goede werkvoorwaarden, voor zowel freelancers als collega's met een dienstverband’, aldus Bruning.

Grootste bond binnen mediabedrijven

De afgelopen jaren heeft de NVJ gewerkt aan een stevig profiel, aan zichtbaarheid op de werkvloer en in de media. ‘Dat heeft ertoe geleid dat we veruit de grootste bond zijn geworden binnen alle mediabedrijven, en door de bedrijven en de medewerkers worden gezien als de vertegenwoordiger van de belangen van iedereen, die werkt bij de uitgeverij en omroep. Daarbij zijn veel rollen binnen de omroep en uitgeverij door elkaar gaan lopen. Data-analisten, vormgevers, programmamakers, editors, cameramensen, researchers en regisseurs, ze noemen zich vaak geen journalist, maar ze werken nauw samen en doen soms journalistiek werk en steunen de journalistieke doelen van de organisatie zeker. Het is dus vreemd dat de NVJ al die mensen die de vereniging graag steunen, naar de FNV moesten verwijzen." Nog vreemder vindt hij het dat NVJ en FNV met elkaar in discussie moesten over de inzet voor de cao en feitelijk met de NVJ moest concurreren.’

Volgens Bruning wordt een sterke belangenbehartiging bovendien steeds belangrijker. ‘Het veel binnen de bedrijven aanwezig zijn en voor de freelancers actief zijn, heeft een prijs. Zeker als de tegenstanders groter en machtiger worden.’ Hij wees daarbij op DPG RTL, Mediahuis en de techbedrijven, die volgens hem beschikken over diepe zakken en stevige juridische budgetten beschikken.

Tegelijkertijd probeert de NVJ volgens hem met beperkte middelen zoveel mogelijk te bereiken. ‘Met een klein hard werkend team proberen we zoveel mogelijk werk te verzetten.’ Hoewel de vereniging het relatief goed doet, blijft groei lastig. ‘Onze groei is vooral relatief. Ten opzichte van een licht krimpende groep journalisten en ten opzichte van krimpende andere vakbonden doen we het relatief heel goed, maar groeien is moeilijk.’

Journalistieke identiteit niet ter discussie

Daarbij profiteert vaak een veel grotere groep van resultaten die de NVJ behaalt. Als voorbeeld noemde Bruning de afspraken over inflatiecorrectie. ‘Voor een relatief kleine groep journalisten proberen we vaak zaken te verbeteren die zich vertalen naar een veel bredere groep.’ Leden vroegen de NVJ volgens hem expliciet om ook namens andere medewerkers binnen uitgeverijen te onderhandelen. ‘Dat is gelukt en daar had de gehele omroep en uitgeverij plezier van, het is immers één cao en één fair practice code voor freelancers.’

Volgens Bruning vraagt dat om een strategisch besluit om te kunnen versterken. Daarbij wilde de NVJ niet blijven wachten op een oplossing voor de concurrentie met de FNV. Tegelijk zei hij hoopvol te zijn over de recente gesprekken met het FNV-bestuur. Een goede uitkomst kan ervoor zorgen dat de stap naar verbreding de vereniging sneller slagvaardiger maakt.

Tot slot onderstreepte hij dat de journalistieke identiteit van de NVJ niet ter discussie staat. ‘We blijven de beroepsvereniging voor journalisten, dat blijft onze kern.’ De ambitie is volgens hem om daarnaast "een mediabond te worden waarin alle medewerkers binnen de omroep en uitgeverij zich ook thuis voelen en kunnen aansluiten".

Zorgen over de verbreding

Na de uiteenzetting Bruning uitten verschillende leden zorgen over de gevolgen van de verbreding voor de journalistieke identiteit van de NVJ. Daarbij werd gewezen op het belang van persvrijheid, onafhankelijkheid en de bijzondere positie van journalisten binnen de vereniging. Ook werd gevraagd hoe de journalistieke kern in de toekomstige statuten geborgd blijft.

Volgens bestuurslid Kees Boonman hoort de nadruk niet te liggen op de verschillen tussen beroepsgroepen, maar op wat medewerkers in de mediasector gemeenschappelijk hebben. ‘Tegen de huidige mediabedrijven en de internationale ontwikkelingen zijn wij een te kleine speler’, stelde hij. Juist daarom is volgens hem een sterkere en bredere bond nodig om een effectieve tegenmacht te kunnen vormen.

Persvrijheid tot de laatste zucht verdedigen

Over persvrijheid zei hij: ‘We hebben als NVJ een maatschappelijke verantwoordelijkheid om de persvrijheid tot de laatste zucht toe te verdedigen.’ Dat is bijna een maatschappelijke taak, voor journalisten in het bijzonder maar ook van groot belang voor iedereen. Juist daarom is het belangrijk dat die journalistieke waarden en onafhankelijkheid in de statuten zijn vastgelegd.

Ook andere leden wezen erop dat de mediasector sterk is veranderd en dat een grotere organisatie nodig is om de belangen van werknemers, freelancers en de journalistiek als geheel te verdedigen. Daarbij werd benadrukt dat de journalistieke kern van de NVJ behouden moet blijven.

Aan het einde van de discussie bleek er brede steun voor de richting die het bestuur heeft ingezet. De verdere uitwerking van de plannen en de voorgenomen statutenwijziging komen later dit jaar terug in de Algemene Ledenvergadering.