‘We willen ook de bond zijn die voor iedereen opkomt die in de media werkt’

Het bestuur besloot in 2025 een verkenning uit te voeren naar de mogelijkheden om de NVJ te verbreden naar een vakbond voor alle werkenden in de mediasector. Met de nadrukkelijke voorwaarde: de NVJ is en blijft dé beroepsvereniging voor journalisten. Tegelijkertijd vallen ook redactiemedewerkers, producers, technici en andere medewerkers onder dezelfde cao’s binnen de uitgeverij- en omroepsector, maar ze worden nu niet zo makkelijk lid van de NVJ. En juist deze cao’s zijn uiteindelijk van waarde voor iedereen die in de media werkt en al intensief met elkaar samenwerkt en hetzelfde doel nastreeft: goede journalistiek mogelijk maken. Inmiddels heeft het bestuur ingestemd met een voorstel voor verbreding. Om die stap mogelijk te maken, wordt op de ALV van 19 juni een statutenwijziging voorgelegd.

Welke ontwikkelingen in de mediasector maken deze stap nodig?

‘We zien dat de machtsconcentratie aan de andere kant van de onderhandelingstafel steeds groter wordt. Binnen Mediahuis zijn veel titels samengekomen en DPG is met RTL uitgegroeid tot het grootste mediabedrijf van Nederland. Daar moet je als vakbond een stevige tegenmacht tegenover kunnen zetten. Dat lukt volgens ons beter als je niet versnipperd opereert vanuit allerlei deelbelangen, maar namens alle werkenden in de media spreekt. We worden al gezien als de bond die iedereen in de media vertegenwoordigt. Met deze verbreding worden we sterker aan de onderhandelingstafel, kunnen we de journalistieke belangen steviger vertegenwoordigen, alsook de belangen voor mensen die een ondersteunende of gelieerde functie hebben.’

Wat gaan de huidige journalistleden merken van de verbreding?

‘De focus blijft nog steeds inzet voor de belangen van journalisten in de brede zin. Dus zeker ook de ideële kant, persvrijheid en veilig kunnen werken blijft voor ons topprioriteit. Tegelijkertijd denken we dat we door ons open te stellen voor andere groepen verder kunnen groeien in onze vakbondsrol. We zijn binnen de mediasector, uitgeverijen en omroepen, al de grootste vakbond. Die rol willen we eigenlijk voor het hele bedrijf kunnen vervullen zodat we een steviger vuist kunnen maken om de werkvoorwaarden in de mediasector te verbeteren. Dat geldt uiteraard ook voor verbetering van de freelance tarieven.'

Hoe zorg je ervoor dat de kern van de NVJ: onafhankelijke journalistiek, behouden blijft en niet verwatert in een bredere bond?

‘Voor ons staat voorop dat de kern van de vereniging journalistiek blijft. Dat is waarvoor we in 1884 zijn opgericht en journalistiek zal altijd onze belangrijkste drijfveer blijven. Maar we willen ook de bond zijn die voor iedereen opkomt die in de media werkt. Wat ons allen bindt is dat iedereen samen knokt voor goede journalistiek en mediaproducten. Alle mensen die daaraan bijdragen zijn belangrijk. Dat merken we ook tijdens onze bezoeken waar we ook door hen worden gezien en gewaardeerd.’

Komt er straks een speciaal lidmaatschap?

‘Wat we voor ons zien is dat er straks verschillende vormen van lidmaatschap zijn. Er komt dan een echt vakbondslidmaatschap met een passend aanbod voor mensen in ondersteunende of gelieerde functies, gericht op de volledige dienstverlening van de NVJ op het gebied van cao’s en werkvoorwaarden en juridische bijstand. Daarnaast blijft er een journalistlidmaatschap bestaan dat ook gericht is op de volledige dienstverlening, uitgebreid met zaken als de perskaart, vakontwikkeling, toegang tot trainingen en andere specifiek journalistieke diensten.

Kunnen niet-journalistleden straks meebeslissen over specifiek journalistieke cao-onderwerpen zoals redactiestatuten?

‘Ja. De kern van de vereniging blijft journalistiek en het grootste deel van onze leden is journalist. Zaken die specifiek voor journalisten belangrijk zijn, zoals redactiestatuten, blijven dus hoog op de agenda staan. Maar als medewerkers van mediabedrijven lid kunnen worden van de NVJ betekent dat natuurlijk ook dat ze volwaardig moeten kunnen meepraten over de arbeidsvoorwaarden en afspraken voor freelancers.

Daarnaast zijn veel functies in mediabedrijven tegenwoordig hybride. Sommige mensen noemen zichzelf misschien geen journalist, maar doen per saldo inhoudelijk werk voor redacties. Die willen we ook aan ons verbinden.

Een goed voorbeeld is onderwijsbond AOB die onderhandelt voor zowel onderwijzend als niet-onderwijzend personeel. Daar zie je dat de kern van de vereniging overeind blijft, terwijl je tegelijkertijd uitstraalt dat iedereen die bijdraagt aan het onderwijs ook een rol heeft in de arbeidsvoorwaarden. En uiteindelijk geldt er binnen een mediabedrijf vaak één cao voor al die functies. Dan is het ook logisch om daar gezamenlijk in op te trekken.’

De NVJ is in gesprek met de FNV om binnen mediabedrijven de enige vakbondsvertegenwoordiger te worden. Hoe verlopen die gesprekken?

‘Bij RTL, Talpa, BNR en het ANP zijn we al de enige vertegenwoordiger, bij de omroepen en uitgeverijen zijn we de grootste. We zijn inderdaad in gesprek met de FNV. Vanuit het nieuwe FNV-bestuur ligt nadrukkelijk de opdracht om een eind te maken aan de concurrentie tussen FNV-bonden. Wij hebben daarom de overtuiging dat er ook op korte termijn stappen gezet kunnen worden. De grondhouding van de FNV is in elk geval positief. Daarop vooruitlopend willen we onze vereniging wel alvast klaarmaken voor de toekomst. Voor ons is het ook nu al heel logisch om juist die bredere groep medewerkers actief te betrekken. De gesprekken met de FNV staan dan ook in principe los van de wens om de NVJ toegankelijker te maken voor een bredere groep medewerkers in de mediasector. Ook zonder definitieve afspraken vindt het bestuur het belangrijk om na te denken over hoe de vereniging toekomstbestendig blijft.’

We hebben het vooral over werknemers gehad. Maar betekent dit ook dat freelancers die geen journalist zijn, zoals producers of stylisten of andere makers rond journalistieke producties straks ook lid kunnen worden van de NVJ?

‘Ja. We willen toegankelijker worden voor iedereen die professioneel bijdraagt aan journalistieke producties. In de praktijk werken werknemers en freelancers in de mediasector al intensief samen aan dezelfde producties en onderhandelen we ook voor freelancers. Daarom vinden we het logisch dat ook deze groep zich bij de NVJ moet kunnen aansluiten.’

Hoe gaat het nu verder? Wat ligt er straks precies ter besluitvorming bij de ALV?

‘Om de verbreding mogelijk te maken en medewerkers binnen mediabedrijven een stem te geven binnen de vereniging moeten we onze statuten aanpassen. Tot nu toe zijn de reacties vanuit het bestuur en actieve leden positief. Mensen zien dat we op deze manier sterker en effectiever kunnen worden en minder vanuit deelbelangen hoeven te denken. Uiteindelijk is het aan de leden om tijdens de ALV te bepalen of dit volgens hen de juiste stap is.’

Hoe ziet de NVJ er over pakweg vijf jaar uit als deze verbreding slaagt?

‘Ik denk dat we dan met meer mensen actief zijn binnen mediabedrijven en de sector als geheel. Daardoor kunnen we onze slagkracht vergroten: als belangenbehartiger, juridisch adviseur en beroepsvereniging. Het doel is uiteindelijk wel om een nog sterkere vereniging te worden.’

En de naam NVJ?

‘Die blijft sowieso bestaan! De NVJ is een sterk merk. Als vereniging van leden zou je altijd nog op termijn kunnen nadenken over een toevoeging aan die naam. Maar dat is echt aan de leden.’

Gaat er een spannende ALV komen?

‘Elk belangrijk besluit is spannend. Je bent uiteindelijk een vereniging en daar hoort een open discussie bij. Maar ik hoop dat veel leden de kansen van deze stap zien en beseffen dat deze bedoeld is om de vereniging sterker en toekomstbestendiger te maken.’