Mag een overdracht van auteursrechten via algemene voorwaarden worden overeengekomen?

Voor een opdracht heb ik het een en ander per mail afgesproken met mijn opdrachtgever. In deze mailwisseling staat niet veel bijzonders: de opdracht wordt bevestigd, de vergoeding wordt afgesproken en het werk wordt geleverd. Pas later ontdekte ik dat in de algemene voorwaarden van de opdrachtgever een bepaling staat waarin staat dat alle auteursrechten van mijn werk worden overgedragen aan de opdrachtgever. Mag dat zomaar?

Het antwoord is ja: Maar sinds kort. Sinds 1 januari 2026 heeft er een wijziging plaatsvonden in het auteurscontractenrecht: het aktevereiste is vervangen door het schriftelijkheidsvereiste.

Het aktevereiste hield in dat zowel de overdracht van auteursrechten als het verlenen van een exclusieve licentie daarop, moest plaatsvinden bij akte, zijnde een ondertekend document dat tevens als bewijs dient. Uit evaluaties is echter gebleken dat dit vormvereiste in de praktijk nauwelijks werd nageleefd. Men was zich vaak niet eens bewust van dit vereiste en afspraken werden veelal per e-mail, via digitale handtekeningen of in algemene voorwaarden vastgelegd.

Daarom is dit vereiste versoepeld naar een schriftelijkheidsvereiste, dat beter aansluit op de praktijk. Dit betekent dat het niet langer noodzakelijk is dat sprake is van een formele akte om de overeenkomst tot overdracht van auteursrechten of de verlening van een exclusieve licentie aan te gaan, maar wel dat deze afspraken schriftelijk en duidelijk moeten worden vastgelegd. Voor de daadwerkelijke levering van het auteursrecht ter uitvoering van een overdracht blijft wel nog een akte vereist.

In dat licht kan een bepaling in algemene voorwaarden waarin een exclusieve licentie wordt verleend of waarin een overeenkomst tot overdracht van auteursrechten is opgenomen, in beginsel geldig zijn. Wel is daarvoor vereist dat de wederpartij de algemene voorwaarden heeft aanvaard en daarvan redelijkerwijs kennis heeft kunnen nemen. Ook afspraken in een opdrachtovereenkomst of via e-mail kunnen een geldige schriftelijke overeenkomst tot overdracht of een exclusieve licentie opleveren, mits duidelijk is dat partijen deze afspraak hebben gemaakt. Het is daarbij van belang dat de overdracht of licentie voldoende duidelijk en expliciet is omschreven, zodat geen misverstand ontstaat over de omvang van de betreffende rechten.

Een mondelinge afspraak blijft in ieder geval onvoldoende om een overeenkomst tot overdracht van auteursrechten of een exclusieve licentie tot stand te brengen.

Update (23 juli 2026): Verduidelijkt dat sinds 1 januari 2026 het aktevereiste voor de overeenkomst is vervangen door een schriftelijkheidsvereiste, maar dat voor de levering van het auteursrecht bij overdracht nog steeds een akte is vereist.

Jeanine Minkema, advocaat NVJ Advocaten & Juristen

• Ga naar de rubriek Mag dat zomaar voor veel meer juridische kwesties