)
Hoe journalistiek platform Investment Officer met de modelrichtlijn van de NVJ grenzen stelt aan AI
Hoeveel ruimte geef je AI op je redactie en wat wil je juist beschermen? Investment Officer, een journalistiek platform voor professionele beleggers, gebruikt de Modelrichtlijn AI in de Journalistiek van de NVJ om eigen afspraken te maken over het gebruik van AI. Hoofdredacteur Lenneke Arts: ‘We gebruiken AI niet voor het creatieve deel.’
)
‘Ga vooral experimenteren.’ Dat was de boodschap die hoofdredacteur Lenneke Arts de redacteuren van Investment Officer meegaf toen zij in de zomer van 2025 hun eerste stappen met AI zetten. ‘Ik wilde AI niet buiten de deur houden. Het is er nou eenmaal, dus kunnen we er maar beter mee leren omgaan.’
Maar aan dat experimenteren zitten wel grenzen. ‘Na een jaar hebben we de balans opgemaakt’, aldus Arts. ‘We zijn als redactie het gesprek aangegaan: wat doe je met AI, waar schrik je van, wat heb je er wel en niet aan? Dat was een heel open gesprek. Er was geen goed of fout.’ In diezelfde periode lanceerde de NVJ de Modelrichtlijn AI in de Journalistiek. Arts: ‘Dat kwam voor ons precies op tijd.’
Goede basis voor eigen afspraken
Voor Investment Officer was de modelrichtlijn een goede basis om met de redactie afspraken te maken over AI-gebruik. FD Mediagroep, dat een meerderheidsbelang heeft in Investment Officer, had al een tijdje een eigen richtlijn. Die richtlijn is volgens Arts erg gericht op de praktijk: welke tools kun je waarvoor gebruiken. ‘De NVJ-richtlijn zit meer op ethisch niveau: waarom en wanneer zet je AI wel of niet in?’
Investment Officer nam de modelrichtlijn niet een-op-een over. In een gesprek met de vaste redactie paste Arts de richtlijn aan naar de eigen situatie. Ook freelancers die met regelmaat voor de titel schrijven werden nadrukkelijk meegenomen in die gesprekken. ‘Ik wil per persoon weten hoe ze AI gebruiken, zodat we samen tot afspraken komen. Dat werkt beter dan een richtlijn over de schutting gooien.’
Ethiek in plaats van tools
Een van de conclusies uit die gesprekken: redacteuren bij Investment Officer gebruiken AI nooit voor het creatieve journalistieke werk. Maar voor ondersteunende zaken kan het prima worden ingezet. ‘We gebruiken het bijvoorbeeld voor het doorzoeken van grote rapporten’, aldus Arts.
AI heeft ook de werkwijze van de redactie veranderd. Voor elk verhaal wil Investment Officer nu met minstens één persoon praten, en liefst met meerdere. ‘Dat is echt een gevolg van AI’, zegt Arts.
Investment Officer heeft naast een Nederlandse editie ook Franse, Duitse en Engelse edities. Voor het vertalen van verhalen zet de redactie AI in. Arts: ‘De basis is wel altijd een verhaal dat door een mens is geschreven. De AI-vertaling wordt vervolgens gecheckt door iemand met Frans, Duits of Engels als moedertaal.’
Richtlijn is nooit af
Volgens NVJ-belangenbehartiger Nick Kivits, die de Modelrichtlijn AI in de Journalistiek opstelde, gebruikt Investment Officer de modelrichtlijn precies zoals deze is bedoeld. ‘We sporen redacties sinds de lancering van de modelrichtlijn aan deze aan te passen aan hun situatie. Het is goed om te zien dat Investment Officer ook freelancers daarin meeneemt. Uit onderzoek blijkt dat veel redacties hen compleet over het hoofd zien bij het opstellen en verspreiden van richtlijnen.’
Het invoeren van een AI-richtlijn is volgens Kivits een proces en niet een kwestie van één keer iets rondsturen. Bij Investment Officer is dat proces nog niet klaar, aldus Arts. Ze wil er in het nieuwe jaar ook over in gesprek gaan met freelancers die op minder vaste basis voor de titel werken. En ook daarna blijft Investment Officer de richtlijn steeds opnieuw aanscherpen. ‘Het moet een levend document zijn. Er gebeurt zoveel op AI-gebied, je moet blijven spiegelen.’
)
)