Het schrappen van de extra bezuiniging laat zien dat actie werkt, maar we zijn er nog niet

De nieuwe regeringscoalitie van D66, CDA en VVD schrapt de extra bezuiniging van 50 miljoen euro op de publieke omroep, aldus De Telegraaf. De maatregel zou bovenop de al eerder aangekondigde bezuinigingen van ruim 100 miljoen euro komen. Volgens Wais Shirbaz, hoofd belangenbehartiging bij de NVJ, laat dit besluit zien dat de politiek heeft geluisterd naar de oproep van makers en redacties. Tegelijkertijd benadrukt hij dat dit geen eindpunt is: de structurele problemen zijn niet opgelost en de resterende bezuinigingen staan nog steeds.

Makers deelden afgelopen maandag noodpakketten uit in Den Haag (foto Freek van den Bergh)

Wat was je eerste reactie op dit nieuws?

‘Blijdschap. Oprechte blijdschap. Dit is een belangrijke stap en een duidelijk signaal. Die extra 50 miljoen euro was bovenop de al eerder aangekondigde bezuinigingen van ruim 100 miljoen euro gekomen. Dat had een enorme klap betekend voor makers, redacties en programma’s. Dat deze nu is geschrapt, laat zien dat de politiek heeft geluisterd naar de programmamakers en naar hun oproep. Daar zijn we echt heel blij mee.’ 

En de stemming onder de makers?

‘Voorzichtig hoopvol. Mensen zijn echt blij met deze stap vanuit de politiek. Het voelt als erkenning voor hun werk en hun inzet. Maar ze zijn ook realistisch: iedereen weet dat we er nog niet zijn.’

Jullie hebben stevig actie op gevoerd. Voelt dit als resultaat van die inzet?

‘Ja, absoluut. Dit is geen toeval. Dit is het resultaat van een langere periode van inzet, lobby en mobilisatie. De actiedag, de gesprekken, de publieke druk hebben daar allemaal aan bijgedragen. Makers hebben zich laten horen, collectief. Dit succes is van hen en een resultaat van collectieve actie. En we gaan samen door.’

Wat is volgens jou de politieke betekenis van dit besluit?

‘Het laat zien dat de politiek erkent dat de inhoud van de publieke omroep, de programma’s en de makers van publieke waarde zijn. Dat de publieke omroep onderdeel is van onze kritische infrastructuur voor de democratie. Dat is een fundamentele erkenning. Maar: we zijn er nog niet. Dit is een positieve stap maar geen eindpunt. De resterende bezuinigingen staan nog steeds. Het gaat nog steeds om 100 miljoen euro. Daarom herhalen wij onze kernboodschap, die we al eerder hebben neergezet: Eerst hervormen. Zet bezuinigingen on hold. Ga eerst het bestel hervormen, zodat mogelijke bezuinigingen niet terechtkomen bij programmamakers en programma’s. Want anders blijft de schade gewoon doorgaan. 

Ik herhaal het nog een keer: het echte probleem zit in de structuur van het bestel die politiek is ontworpen. Je kunt niet eerst een systeem bedenken, vervolgens zeggen dat het niet werkt en dan als straf bezuinigingen opleggen aan de uitvoerders. Daarom zeggen wij: eerst hervormen, met een duidelijke publieke opdracht en een toekomstbestendig model. Pas daarna kijk je of het met minder kan.’ 

Wat gaan jullie nu doen?

‘Deze politieke stap maakt echt verschil. Daarom zou het onverantwoord zijn als omroepen nu doorgaan met naar voren gehaalde reorganisaties, het schrappen van programma’s en het ontslaan van makers. Daarmee maak je redacties kapot en richt je schade aan die bijna niet meer te herstellen is. Dat moet stoppen.

We gaan nu expliciet in gesprek met de omroepen, de NPO en de politiek. We waren al in gesprek, maar dit moment versterkt dat proces. Het doel is helder: de publieke omroep toekomstbestendig maken, de waarde ervan voor de samenleving beschermen en zorgen dat makers en inhoud niet de rekening betalen van een politiek ontworpen systeemprobleem.’ 

Zijn er al concrete afspraken gemaakt?

‘Ja. Er zijn gesprekken in voorbereiding met de nieuwe Raad van Bestuur van de NPO. Met de politiek lopen de gesprekken al en die zetten we voort. En met de omroepen gaan we dit gesprek nu ook nadrukkelijk voeren. Deze boodschap moet overal helder zijn.’