Wais Shirbaz: ‘Elke redactie die verdwijnt is enorme schade’

Wais Shirbaz, hoofd belangenbehartiging van de NVJ, kijkt terug op een geslaagde actiedag. Hij ziet kansen bij een nieuw kabinet dat met een redelijker blik naar de publieke omroep kijkt, zet in op politieke lobby en intensief contact met makers: ‘Elke redactie die uit elkaar wordt gehaald is enorme schade, zegt hij. ‘Daarom moeten de bezuinigingen on hold en moet de hervorming naar voren. Zo komt de toekomstbestendigheid van de publieke omroep niet in gevaar maar wordt deze juist versterkt.’

Fotograaf: Freek van den Bergh

De opkomst was goed, ondanks dat er bewust geen actieve mobilisatie was. ‘De bijeenkomst was nadrukkelijk geen demonstratie, maar gericht op het overhandigen van het noodpakket aan Kamerleden en het overbrengen van de boodschap. Toch waren er veel makers aanwezig. Dat zegt veel.’ Wat hem vooral opviel was de inhoudelijke scherpte van hun boodschap: eerst hervormen met een duidelijke en gedragen publieke opdracht en dan pas kijken of het met minder kan. De publieke omroep is volgens Wais Shirbaz één van de goedkoopste in de regio, bereikt dagelijks ruim 85% van de Nederlandse bevolking en krijgt zeer hoge waarderingen van kijkers en luisteraars. ‘Het echte probleem zit in de structuur van het bestel, een structuur die politiek is ontworpen. Je kunt niet eerst een systeem bedenken, vervolgens zeggen dat het niet werkt en dan als straf bezuinigingen opleggen aan de uitvoerders. De opgelegde bezuinigingen van bijna 160 miljoen euro komen voor een groot deel terecht bij makers en programma’s.’

Hoe groot is de bezorgdheid bij de makers?

‘Groot. Er heerst enorme onzekerheid op de redacties. Dat is goed voor te stellen. Niemand weet of een programma doorgaat, of een dienstverband blijft bestaan, of nieuwe ideeën nog kans krijgen. Kun je nog plannen maken? Die vraag hangt voortdurend boven je hoofd.’

Hoe kijk je naar het Mediadebat en de politieke context?

‘De inzet is helder. Bezuinigingen zonder visie moeten on hold en de hervorming van de publieke omroep moet naar voren worden gehaald. Zo ontstaat straks een efficiëntere structuur waarin de opdracht, de inhoud en de makers op één staan.

Tot voor kort was er een kabinet waar deze strafbezuiniging vandaan kwam en was er weinig hoop op verandering. Nu ontstaat er een nieuw kabinet dat met een veel redelijkere blik kijkt naar kritische infrastructuur en het belang daarvan. De publieke omroep hoort daarbij. Dat bleek ook in het debat. Het belang van hervorming werd erkend, al bleef het nog vaag over het tijdpad en de gevolgen voor de bezuinigingen.’

De actie van 26 januari was een eerste markering. Wat zijn de volgende stappen?

‘De eerstvolgende stap is het gesprek met het nieuwe kabinet en met omroepgezinde politieke partijen. Het doel blijft hetzelfde. Bezuinigingen on hold en hervorming naar voren. Dat is de kern van de politieke lobby.’

En richting omroepmedewerkers en redacties?

‘Er lopen intensieve gesprekken met de achterban en met een brede kerngroep van programmamakers om scherp te krijgen wat de stand van zaken is en wat de juiste vervolgstappen zijn. Er komen reorganisaties aan. Daarover volgt overleg met omroepen, met de NPO en met het College van Omroepdirecteuren.

Het doel is duidelijkheid krijgen over wat er nu concreet gaat gebeuren, nog voordat er een nieuw kabinetsstandpunt ligt. Wat voorkomen moet worden, is dat bezuinigingen al in volle omvang worden doorgevoerd en dat daardoor onnodig programma’s verdwijnen of mensen hun baan verliezen.’ 

Is er nu al schade aangericht die moeilijk te herstellen is?

‘Ja. ‘Elke redactie die uit elkaar wordt gehaald en elke maker die ontslagen wordt, is een enorme schade op zichzelf. Er staan reorganisaties gepland voor de komende periode. Als die volledig doorgaan, kunnen de gevolgen groot zijn.’ 

Wat raad je individuele omroepmedewerkers aan?

‘Als je problemen hebt rond reorganisatie, ontslag of je contract en je bent lid van de NVJ: meld je bij mij of onze juristen. Als er veel zorgen zijn op jouw redactie, laat het weten. Dan kom ik langs om mensen te informeren en te adviseren over hun arbeidsvoorwaarden, maar ook om uitleg te geven over wat we richting de politiek doen. Dat doe ik graag.’