Zorgen over koffie, stroom en Amerikaanse clouddiensten

BESTUURSBLOG - In de media is ineens veel aandacht voor de afhankelijkheid van bedrijven en instellingen van Amerikaanse techbedrijven. Ondertussen ligt onze sector zelf net zo erg aan het ‘tech-infuus’.

Fotograaf: Jitske Seckel

‘Alarmfase 1: de koffiebonen zijn bijna op!’ Regelmatig begint de dag in de redactie-app van Investico met zo’n bericht. Het teken dat iemand onderweg naar de redactie in Amsterdam-West even een tussenstop moet maken bij onze favoriete koffiebranderij. 

Waar zouden wij journalisten zijn zonder koffie? Of zonder internet, trouwens. (‘Kan jij nu direct de helpdesk bellen? Die zouden het snel moeten fixen, het is geheel in hun handen.’) Op een kleine redactie, ook nog eens net verhuisd, is het soms behelpen. (‘We hebben nu ook stroomstoring.’) 

Sinds kort maken Investico-redacteuren zich naast hun afhankelijkheid van stroom, internet en koffie ook zorgen om iets anders: de afhankelijkheid van Amerikaanse clouddiensten. Het is een zorg die deze weken in bredere zin aandacht krijgt. Bijvoorbeeld door de mogelijke Amerikaanse overname van het Nederlandse techbedrijf dat de cloud beheert waarop DigiD en MijnOverheid.nl draaien. Of het nieuws dat de NS een belangrijk deel van de IT gaat uitbesteden aan een dochteronderneming van een Amerikaans bedrijf. 

De zorg is in mijn ogen niet overdreven. Volgens Bits of Freedom beheren Microsoft, Amazon en Google naar schatting zo’n driekwart van alle data die in Nederland wordt opgeslagen. De NOS deed onlangs onderzoek naar ‘het Amerikaanse cloud-infuus waar de Nederlandse samenleving aan ligt’, en wat bleek? Mediabedrijven eindigen bovenaan. Alle domeinnamen die de NOS onderzocht in de mediasector gebruikten minimaal één Amerikaanse clouddienst. 

Het paradoxale is: die Amerikaanse diensten zijn nu eenmaal de beste. Snel en veilig. En dat zijn ze geworden doordat wij (journalisten, Nederlanders, Europeanen) er vrijwillig ons geld in hebben gestoken door de diensten massaal te gebruiken. We waren heel tevreden klanten.

Tot nu, want ineens zijn we bang dat de VS de techbedrijven als wapen zullen gebruiken. 

Kijk maar naar het voorbeeld van de opgelegde sancties aan rechters van het Internationaal Strafhof. Door Amerika bekritiseerde rechters hadden ineens geen toegang meer tot verschillende digitale diensten (Microsoft, Mastercard). Niemand gelooft natuurlijk dat dit toeval is. De afhankelijke situatie waarin we zijn beland is  ‘enorm sneu’, vatte techredacteur Marloes de Koning het kernachtig samen in een podcastaflevering van NRC Vandaag. 

Ons werk, onze persvrijheid, mag niet in het geding komen als de VS dat willen. Er zit maar één ding op: afscheid nemen van de Amerikaanse diensten. Of in ieder geval grotendeels. Om eerlijk te zijn zakt de moed mij bij dat idee een beetje in de schoenen. Waar te beginnen? En wat moet ik dan gebruiken? Gelukkig kwam ik onlangs in Trouw een overzicht tegen van Europese alternatieven. Bij die alternatieven is bovendien ook gelet op transparantie en privacy. 

Investico’s hulplijn voor koffienood, internetvragen en storingsmeldingen draait op berichtendienst Signal. Een bewuste keus: wel Amerikaans, maar veiliger, betrouwbaarder en transparanter dan WhatsApp. Nu de rest nog.