)
We hebben iets te verliezen
BESTUURSBLOG - Interesse in, gebruik van en vertrouwen in nieuws daalt, vooral onder jongeren. Dat blijkt uit het Digital News Report. Toch blijft het vertrouwen in het nieuws in Nederland hoog ten opzichte van andere landen. We hebben dus iets te verliezen dat we moeten beschermen, benadrukt voorzitter Amma Asante van het Commissariaat voor de Media. Maar hoe doen we dat?
)
Fotograaf: Jitske Seckel
Vertrouwen terugwinnen lijkt lastiger dan bestaand vertrouwen behouden. En als het publiek ons niet vertrouwt, hoe kunnen we dan onze publieke taak vervullen en mensen informeren? Of als ze interesse verliezen, het nieuws vermijden of het nieuws helemaal niet meer volgen?
Die vragen houden journalistiek Nederland en collega’s wereldwijd al jaren bezig. Als het publiek de media niet meer vertrouwt of volgt, wordt ons werk een stuk moeilijker. De kloof tussen het publiek en de journalistiek is in Nederland relatief klein. Toch is ook hier zichtbaar hoe interesse en vertrouwen in het nieuws afneemt sinds de eerste Nederlandse editie van het Digital News Report in 2018.
Tegelijkertijd worden we uitgedaagd door verschuivingen in het nieuwsgebruik. Al langer zien we sociale media een steeds belangrijkere nieuwsbron worden. Dat gaat nu gepaard met de opkomst van ‘nieuwsinfluencers’. Ook neemt het gebruik van AI-chatbots voor nieuws toe, al is dat nog op beperkte schaal.
Dat klinkt misschien zorgelijk, maar het laat ook iets anders zien: jongeren keren zich niet volledig af van het nieuws; ze consumeren het anders. De helft van de jongeren tussen 18 en 24 jaar volgt nieuwsinfluencers op Instagram, omdat deze groep het nieuws begrijpelijker, vermakelijker, herkenbaarder en authentieker maakt. Diezelfde jongeren gebruiken AI-chatbots om het nieuws sneller te begrijpen. Het laat zien dat de interesse in het nieuws er nog altijd is, ook onder jongeren.
Als het nieuwsgebruik verandert, moeten wij mee veranderen. De vraag is dus niet alleen hoe we jongeren beter bereiken, maar ook wat we van hen kunnen leren. In een vak dat voortdurend verandert, is een innovatieve houding noodzakelijk. En die houding is niet alleen voor starters waardevol, maar voor iedere journalist: door te blijven leren, cursussen te volgen en kennis uit te wisselen. Zowel met doorgewinterde collega’s als met nieuwe stemmen in het vak.
Juist daarom zijn nieuwe collega's zo waardevol. Of het nu gaat om net afgestudeerden, zij-instromers, stagiairs of zelfstandige nieuwsmakers: zij brengen een frisse blik en nieuwe ideeën mee. Door die perspectieven te combineren met de ervaring van collega's die het vak al jaren uitoefenen, blijft de journalistiek zich ontwikkelen.
Misschien heb je het Digital News Report al lang besproken bij het koffiezetapparaat op de redactie of met freelance-collega's. Maar hoe snel wij journalisten ons ook op het volgende nieuws storten, laten we het gesprek met elkaar blijven voeren. Niet alleen over wat we dreigen te verliezen, maar ook over de kansen die nieuwe generaties en nieuwe vormen van journalistiek ons bieden. Want door nieuwsgierig te blijven naar elkaar en samen te blijven ontwikkelen, blijven we bouwen aan het vertrouwen dat we in Nederland nog altijd hebben.
)
)