Persvrijheidsmonitor 2025: Nederland hoog op wereldranglijst, maar veiligheid journalisten blijft zorgpunt

Nederland behoorde in 2025 opnieuw tot de wereldtop als het gaat om persvrijheid, maar de veiligheid van journalisten blijft hardnekkig achter. Dat blijkt uit de zestiende editie van de Persvrijheidsmonitor [pdf], die in aanloop naar 3 mei – de Dag van de Persvrijheid – is gepubliceerd.

Beeld: TRIK

In Nederland worden geen journalisten vermoord of gevangengezet en kunnen zij hun werk in vrijheid uitoefenen. Daarmee steekt Nederland scherp af tegen de rest van de wereld, waar in 2025 onder meer 86 journalisten werden gedood in Palestina en tientallen journalisten vastzitten in landen als Rusland. Nederland steeg in 2025 naar de derde plaats op de World Press Freedom Index van Reporters Without Borders.

Lees ook de meest recente index: World Press Freedom Index 2026: persvrijheid wereldwijd op laagste punt in 25 jaar

Tegelijkertijd laat de Persvrijheidsmonitor 2025 zien dat achter deze sterke positie een zorgwekkend beeld schuilgaat. Op het onderdeel ‘veiligheid’ staat Nederland in 2025 slechts op de 27e plaats, een positie die al jaren nauwelijks verbetert. Het geweld tegen journalisten nam in 2025 opnieuw toe, met meer meldingen van bedreiging, intimidatie en fysiek geweld.

Volgens de monitor werden journalisten onder meer aangevallen tijdens demonstraties en sportevenementen, en neemt ook de verbale agressie toe. In totaal registreerde PersVeilig 262 meldingen van geweld en bedreiging in 2025, het derde jaar op rij met een stijging.

Daarnaast stond de persvrijheid in 2025 onder druk door ontwikkelingen in de politiek en het medialandschap. Vanuit politieke hoek waren er opnieuw stevige aanvallen op media, waarbij onder meer de onafhankelijkheid van journalisten ter discussie werd gesteld. Ook zorgden mediaconcentratie, bezuinigingen op de publieke omroep en de groeiende invloed van grote technologiebedrijven voor risico’s voor de pluriformiteit en onafhankelijkheid van de nieuwsvoorziening.

Tegelijkertijd waren er ook positieve ontwikkelingen. Zo trad in 2025 de European Media Freedom Act (EMFA) in werking, die journalisten en media beter moet beschermen tegen politieke inmenging en de onafhankelijkheid van nieuwsvoorziening moet versterken.

De Persvrijheidsmonitor brengt jaarlijks de stand van de persvrijheid in Nederland in kaart. De zestiende editie beslaat de periode van half april 2025 tot en met de Dag van de Persvrijheid 2026. Het onderzoek van Mr. Otto Volgenant, advocaat bij Boekx Advocaten en Prof. dr. Tarlach McGonagle, hoogleraar Universiteit Leiden en universitair hoofddocent Universiteit van Amsterdam, werd in april 2026 afgerond en is uitgevoerd in opdracht van het Persvrijheidsfonds, met steun van de Coornhert Stichting.

• Ga hier naar de Persvrijheidsmonitor 2025 [pdf]