Bijltjesdag

BESTUURSBLOG - Hoewel ik me nog immer jong van geest voel en het gevoel heb dat anderen mij ook nog steeds ‘jong’ vinden, weet ik dat ik mezelf hiermee voor de gek houd. Lang was ik bij de omroep de jongste bediende, maar dat ben ik al jaren niet meer. Zo word ik - sinds mijn haren wat grijzer zijn geworden- steeds vaker met u aangesproken, bijvoorbeeld.  Een gruwel, vind ik.

Fotograaf: Jitske Seckel

Het meest confronterend vind ik wel dat ik recent werd herinnerd aan het feit dat ik over enkele weken precies 25 (!) jaar in dienst ben bij de AVRO, tegenwoordig AVROTROS. Als jong broekie kwam ik daar als verslaggever de redactie van Radio 1 versterken, na al wat jaren daarvoor op pad te zijn geweest voor Radio Noord-Holland en Stads Radio Rotterdam. Ook toen werd er al gesproken over fusies met andere omroepen, of mogelijk een BBC model, om zo het ingewikkelde publieke bestel te moderniseren. Some things never change, in slecht Nederlands.

Ik was in de eerste jaren in Hilversum nog betrokken bij de oprichting van de ‘bezorgde omroepmedewerkers’, een stelletje ongeregeld dat zich enorm stoorde aan de extreem inefficiënte inzet van publieke middelen, ten koste van geld voor programmamakers en de inhoud. Zo werkte ik bij een programma dat dagelijks door drie omroepen werd gemaakt. In één pand, het AKN-gebouw, huisden drie verschillende, onafhankelijke redacties, die amper overleg hadden en ieder hun eigen dure infrastructuur hadden, zoals aparte opnamestudio’s om gesprekken op te nemen.

Waanzin, vonden we dat. We uitten onze kritiek op dit bestuurlijke gedrocht weliswaar niet al te subtiel, immers: we waren jong en onbezonnen, maar het raakte wel een snaar bij veel andere medewerkers. Want Hilversum was nu eenmaal overal zo georganiseerd. En de directies van toen pikten dat blijkbaar van ons.

Niet dat er naar ons geluisterd werd, alhoewel er wel veel veranderd is in de jaren die volgden. Maar wat er ook gebeurde (een veel grotere rol van de NPO als coördinerend orgaan, de eerste omroepfusies, gedeelde studio’s, meer samenwerking, meer bestuurlijke efficiëntie), het daarmee gewonnen geld ging nog steeds niet naar de programma’s en de programmamakers. Integendeel. In praktijk zijn wij de afgelopen jaren, als makers, met steeds minder geld, zelfs steeds meer gaan doen.

En er werd natuurlijk ook nog bezuinigd door Den Haag.

En dat laatste gebeurt nu -tien jaar na dato- weer. En flink. En het bestel gaat ook weer op de schop. Over drie jaar moeten er namelijk vijf omroephuizen zijn opgericht. Door dit typisch Haags-Hilversums compromis om efficiënter te gaan werken, komen verschillende omroepen per omroephuis onder één dak en één directie te vallen. Zo kan -met een kleinere overhead- veel goedkoper gewerkt worden en gaat er in verhouding meer geld naar de programma’s. Goed nieuws voor de programmamakers, zou je zeggen. Maar dat geldt wel pas over drie jaar. Terwijl er komend jaar al 112 miljoen wordt bezuinigd. Nog voordat deze bestuurlijke efficiencyslag kan worden gedaan. Het verdrietige resultaat: Opnieuw is de programmamaker de dupe.

De afgelopen maanden was het bijltjesdag bij de verschillende omroepen. Tientallen programma’s worden komend jaar geschrapt, en veel medewerkers, ook van journalistieke programma’s, kregen te horen dat er geen plek meer voor ze is. Na jaren trouwe inzet. Ik ken veel uitstekende journalisten die inmiddels werkloos thuis zitten. Het is verdrietig en boosmakend.

Een ‘angry young man’ mag ik dan allang niet meer zijn, maar mijn strijdlust is onverminderd groot. En mijn verontwaardiging ook. Want hoe is het mogelijk dat het Hilversum door Den Haag niet werd gegund om éérst te hervormen, en daarna pas te bezuinigen. Dat had namelijk veel ellende kunnen voorkomen, want dan was deze bezuiniging niet of nauwelijks ten koste gegaan van de programmering. En dan hadden mooie programma's zoals Kassa, Opium en Binnenstebuiten waarschijnlijk kunnen blijven bestaan.

De publieke omroep verandert. Wat betekent dat voor jou?

Datum en tijd: donderdag 7 mei 11.30 - 13.00 uur

Locatie: Nederlands Instituut voor Beeld & Geluid, Hilversum

Praat mee over de toekomst van de publieke omroep en wat de bezuinigingen en hervormingen betekenen voor jouw werk, en stel je vragen direct aan de mensen die de koers bepalen.