Alarmerende uitkomsten Correspondentenonderzoek - NVJ roept correspondenten bijeen om vervolgstappen te bepalen

Uit het NVJ Correspondentenonderzoek blijkt dat correspondenten een cruciale maar kwetsbare beroepsgroep vormen die structureel kampt met onderbetaling, schijnzelfstandigheid, mentale belasting en een gebrek aan contractuele bescherming. De NVJ noemt de resultaten van het onderzoek niet verrassend, maar wel schokkend en een aanleiding om onder andere in gesprek te gaan met werkgevers en opdrachtgevers.

Om de vervolgstappen te bepalen organiseren we een online bijeenkomst op dinsdag 20 januari om 16.00 uur.

Fotograaf: Gary Waters

De conclusies uit het Correspondentenonderzoek noemt de NVJ verontrustend. Er heerst een structureel patroon van onderbetaling, overbelasting en schijnzelfstandigheid. Correspondenten zijn essentieel voor het publieke debat, maar zijn slecht beschermd. Ze beoefenen zwaar journalistiek werk, vaak onder moeilijke omstandigheden maar zonder de basiszekerheid van loondienst. 

Profiel van de beroepsgroep

• 84% van de respondenten werkt als freelancer of zzp’er

• 12% heeft een dienstverband

• 73% vindt dat freelance of loondienst afhankelijk is van de situatie, maar velen melden verkapt dienstverband: fulltime werken voor één medium, zonder bijbehorende zekerheid.

 Belangrijkste bevindingen

 1. Financiële positie

• 55% vindt de beloning onvoldoende of zeer onvoldoende

• Nog eens 27% noemt de betaling gedeeltelijk passend (feitelijk ontoereikend)

• Veel correspondenten worden per woord of per productie betaald, een model dat geen recht doet aan reistijd, risico’s, veiligheid en hoge kosten op standplaats

• Retainers compenseren vaak niet voor kosten als pensioen, AOV, kinderopvang of werkvergunningen

“De huidige betaling per woord of teken is schandalig gezien de risico’s en kosten. Goede buitenlandjournalistiek kost geld.”

2. Contractuele en structurele problemen

• Meer dan 60% beoordeelt de contractvoorwaarden als slecht of redelijk

• Veel correspondenten ervaren schijnzelfstandigheid: volledige beschikbaarheid zonder loon of bescherming

• 58% kreeg bij terugkeer naar Nederland geen enkele vorm van begeleiding of perspectief

3. Mentale belasting en sociaal isolement 

• 69% ervaart het werk regelmatig als mentaal zwaar

• Correspondenten voelen zich vaak onzichtbaar: altijd bereikbaar, maar zelden gezien

• De behoefte aan mentale ondersteuning en collegiale netwerken is groot

“Je bent als zzp’er inwisselbaar. Bedrijven willen jouw avontuur, maar niet jouw risico’s.”

Wat willen correspondenten zelf?

• Eerlijke betaling en een vaste maandvergoeding

• Dienstverband voor fulltime posten of gevaarlijke regio’s

• Retainers met sociale zekerheid (pensioen, AOV, verlof)

• Betere communicatie en waardering vanuit redacties

• Begeleiding bij terugkeer

• Mentale ondersteuning & netwerk

Aanbevelingen en vervolgstappen

De NVJ gaat onder andere in gesprek met uitgevers om misstanden rondom schijnzelfstandigheid te bespreken, reële en veilige werkconstructies te bevorderen, te werken aan betere retainer- en contractvormen. Ook wil de NVJ structurele verbeteringen opnemen in toekomstige cao-onderhandelingen. Hierbij valt te denken aan meer loondienstconstructies voor correspondenten, betere tarieven, afspraken over bescherming  bij terugkeer.

Periodiek onderzoek

De NVJ wil ook periodiek onderzoek blijven en de ontwikkelingen op het gebied van tarieven, veiligheid en werkdruk monitoren. Ook wordt gedacht aan het opzetten van een NVJ-correspondentennetwerk op voor steun, collegiale kennisdeling en mentale begeleiding. En een onderzoek naar de samenwerking met Persveilig en gespecialiseerde coaches (PTSS, burn-out, werkdruk).

Digitale bijeenkomst

20 januari 16:00 uur

De NVJ gaat graag in gesprek met correspondenten over welke vervolgstappen prioriteit hebben

De respondenten die hebben deelgenomen aan het onderzoek en toestemming hebben gegeven, ontvangen hiervoor per mail een uitnodiging. Correspondenten die geen uitnodiging ontvangen maar wel willen deelnemen, kunnen zich melden bij Milen van Boldrik, Secretaris Zelfstandigen mvanboldrik@nvj.nl

Villamedia publiceerde al een eerste artikel over het onderzoek: Onder buitenlandcorrespondenten heerst een gevoel van altijd bereikbaar moeten zijn, maar zelden worden gezien