Lars Smook: ‘Voor mij draait het om één ding: met een goede plaat naar huis gaan’

Twijfel over welk beroep hij zou moeten kiezen. Daar begon de fotojournalistieke carrière van Lars Smook mee. ‘Jij hebt vast van je hobby je werk gemaakt’ hoor ik nog wel eens. Achteraf klopt dat misschien, maar toen ik puber was, had ik eigenlijk geen flauw idee wat ik wilde worden. Ik vond eigenlijk alles leuk, of juist even saai; het lag maar net aan hoe je ernaar keek. Op de middelbare school was ik allesbehalve een modelleerling. Ik vroeg me bijvoorbeeld af waarom ik moest weten uit welke atomen zuurstof is opgebouwd, en waarom ik dat ook nog eens uit mijn hoofd moest leren. Dus wist ik vooral wat ik niet wilde: natuurkundeleraar zeker niet. Maar wat dan wel, dat was lastig…’

Bij Twentsche Courant Tubantia het licht gezien

Theoretische kennis opdoen, had niet zijn voorkeur, zoveel was duidelijk. ‘Ik kreeg het advies om een beroepsopleiding te volgen. Hoewel ik goed kon leren, ben ik iemand die beter leert door te doen dan door vooral met theorie bezig te zijn. Met mijn overgangsrapport havo 4 kon ik instromen op het mbo. Ik kende iemand die Fotonica in Ede deed, en dat leek me ook wel wat. In eerste instantie droomde ik nog van een carrière in reclamefotografie. Maar tijdens mijn eerste stage bij een reclamefotograaf bleek al snel dat dat niet mijn wereld was en dat ik beter een andere richting kon kiezen. Pas in mijn laatste jaar van de opleiding brak het moment aan waarop alles klikte: mijn stage bij de Twentsche Courant Tubantia. Daar zag ik ineens het licht. Dit was het vak zoals ik het me had voorgesteld, hier zat toekomst in.’

‘In 2007 rondde ik mijn stage af en mocht ik mijn diploma in ontvangst nemen. Ik kon bij Tubantia blijven en na enkele tijdelijke contracten kreeg ik zelfs een vaste aanstelling bij het toenmalige Wegener. Ik kreeg hier de functie van fotojournalist plus, een combinatie van fotojournalist en beeldredacteur. De ene week maakte ik de beelden op straat en de andere week zocht ik de beelden bij de verhalen op de redactie. Toen Wegener in 2015 werd overgenomen door DPG Media, was er helaas geen plek meer voor mij in vaste dienst.’

Freelance bestaan

Lars Smook bleef in het fotojournalistieke vak, zij het als freelance persfotograaf. ‘In het begin was dat wennen: hoe haal je klanten binnen, hoe zorg je dat uitgevers je weten te vinden, en hoe voorkom je dat je bij de eerste opdracht alweer in je auto zit met een lege portemonnee en een volle SD-kaart. Tien jaar later kan ik zeggen dat ik veel leuke klussen heb mogen doen voor een breed spectrum aan uitgevers en persbureaus, maar ook voor bedrijven, stichtingen en gemeenten. Jarenlang zat ik langs de velden in de Eredivisie voor diverse sportpersbureaus. En bijna elke krant in Nederland heeft wel eens een foto van mij afgedrukt. Het blijft bijzonder om je werk terug te zien, vooral in print, wanneer het mooi is vormgegeven en de foto echt iets toevoegt aan het verhaal.’

‘Tegenwoordig gaat veel nieuws online, en dat vind ik soms jammer. Klanten hebben steeds minder lezers van hun papieren uitgave, maar persoonlijk hecht ik nog altijd veel waarde aan print. Het voelt toch anders, alsof je iets tastbaars achterlaat, in plaats van een scrollend publiek dat je foto in drie seconden voorbij ziet flitsen. Fotografie voor de krant is voor mij altijd de perfecte mix geweest van menselijk contact en avontuur. Je weet nooit wat je die dag tegenkomt. De ene keer word je hartelijk ontvangen, de andere keer word je bij aankomst al bijna weer de deur uitgekeken. Maar juist dat maakt het uitdagend. Voor mij draait het om één ding: met een goede plaat naar huis gaan.’

Zelden met tegenzin

‘Ik zie mezelf als allround fotograaf, iets wat ik mezelf heb aangeleerd doordat ik vooral voor regionale media werk. Daar moet je van alles kunnen, want je weet nooit wat je die dag gaat tegenkomen. Het ene moment sta je naast een echtpaar dat 65 jaar getrouwd is, het volgende moment leg je een lokale ondernemer vast, en even later ben je erbij als er een koninklijk bezoek plaatsvindt.

Als regiofotograaf ben je er voor die ene plaat. Die variatie heeft me snel laten groeien en ik heb geleerd om in weinig tijd een sterke foto te maken. Ik ga zelden met tegenzin op pad, want zelfs de “minder spannende” opdrachten hebben altijd wel iets. Het blijft voor mij dan ook een sport om het beste eruit te halen, ook als het onderwerp niet meteen het enthousiasme prikkelt. Ik hoop dan ook nog vele jaren dit werk te kunnen doen. Ik durf inmiddels wel te zeggen dat dit een van de mooiste vakken ter wereld is. Het is natuurlijk koffiedik kijken, want het medialandschap verandert snel en die verandering zal waarschijnlijk nog wel even doorgaan.’

Video en drones

Het fotojournalistieke vak verandert continu. Lars speelt daarin uiteraard ook op in. ‘Klanten vragen steeds vaker naast een traditionele foto ook een video of een luchtfoto met een drone. Super leuk om ook hierin te ontwikkelen. Ondanks dat het ook om investering in tijd en materiaal vraagt is het commercieel aantrekkelijk. Ik laat commerciële opdrachten dan ook niet links liggen, al vind ik journalistieke opdrachten het summum.'

'Het is niet altijd makkelijk om tegelijk een goede foto én een goede video te maken. Je aandacht hebben voor beide is lastig, je wilt toch met iets goed thuiskomen.’

Eerlijke tarieven

‘Tevens staan de tarieven al jaren onder druk, hier maak ik me dan ook wel eens zorgen over. Gelukkig is de NFV/NVJ daar scherp op. Zij streven naar eerlijke tarieven voor freelance fotografen en journalisten en staan ook voor je klaar bij juridische vragen. Ik heb zelf eens te maken gehad met een wanbetaler, en met een beetje druk vanuit de NVF/NVJ werd dat netjes opgelost.’

'Deze foto is zonder twijfel de meest opgevraagde van mijn archief en hangt bij menig FC Twente-supporter in de mancave, het kantoor of de slaapkamer. In eerste instantie wilde ik hem niet eens insturen, maar inmiddels is het voor velen een iconisch beeld. ‘Ruggenfoto’s’ zijn voor mij normaal gesproken een no-go, maar de symmetrie van dit moment maakt het bijzonder. In het jaar waarin FC Twente voor het eerst kampioen werd, werden deze spelers door dit beeld al snel “de drie musketiers” genoemd. Later hoorde ik dat ze buiten het veld juist niet zo hecht waren, des te opmerkelijker.'

'Tot in de perfectie. Studenten van de Universiteit Twente doen al jaren mee aan de World Solar Challenge, een race voor zonneauto’s in Australië. Om hun kansen te vergroten, deden de studenten onderzoek naar de aerodynamica van hun voertuig in de windtunnel van DNW. Voor de media was hiervoor een persmoment, waar ik dit beeld maakte.'

'Deze foto maakte ik in het Rijksmuseum Twenthe tijdens RMT NEXT! Een avond voor jongeren die klassieke kunst in combinatie met een avond uit kunnen ervaren. Tijdens een van de edities werden bezoekers gevraagd om zelf kunst te worden, en hiervan maakte ik deze foto. Een dame poseert als standbeeld bij een klassiek werk.'