Werk je onder het grenstarief? De wet geeft je als freelancer een sterkere positie

Vanaf 1 januari 2027 krijgen freelancers met een laag uurtarief een sterkere juridische positie. Verdien je minder dan ongeveer €39 per uur, dan kun je een beroep doen op het rechtsvermoeden van werknemerschap. De nieuwe wetgeving is bedoeld om freelancers die mogelijk schijnzelfstandig werken beter te beschermen. Maar ook als je bewust zelfstandig ondernemer bent en dat wilt blijven, is deze nieuwe grens belangrijk. Je kunt hem namelijk gebruiken in onderhandelingen over je tarief.

Wij hopen natuurlijk dat jij als zelfstandig (foto)journalist méér verdient dan het rechtsvermoedentarief. Want eerlijk is eerlijk: van € 39 per uur kun je als ondernemer nauwelijks alle kosten betalen die bij een professionele beroepspraktijk horen. Tegelijkertijd weten we dat de realiteit in de journalistiek regelmatig anders is. Daarom is het goed om te weten wat het rechtsvermoeden inhoudt en hoe je het kunt gebruiken bij onderhandelingen. 

Waarom €39 of €40 per uur?

Het rechtsvermoedentarief bedroeg op 1 januari 2026 €38 per uur. Het bedrag stijgt mee met het wettelijk minimumloon en wordt naar boven afgerond. Bij invoering van de wet op 1 januari 2027 zal de grens daarom naar verwachting op €39 of €40 per uur liggen. Daarna wordt het bedrag twee keer per jaar aangepast aan de verhogingen van het wettelijk minimumloon. 

Wat betekent het rechtsvermoeden? 

Het rechtsvermoedentarief werkt als een tariefgrens voor werknemerschap. Werk je als zelfstandige onder deze grens, dan ben je niet automatisch werknemer. Je mag onder dit bedrag als zelfstandige blijven werken. De overheid geeft echter wel een duidelijk signaal aan opdrachtgevers: bij zo’n laag tarief is het de vraag of iemand werkelijk een gezonde zelfstandige beroepspraktijk kan voeren. Mogelijk is dan sprake van schijnzelfstandigheid.

Hoe werkt dit in de praktijk? Een freelancer die onder de tariefgrens werkt, dus minder dan € 39 per uur verdient, kan via de rechter laten vaststellen dat er feitelijk sprake is van een arbeidsovereenkomst. De bewijslast verschuift vervolgens naar de opdrachtgever: die moet aantonen dat er tóch sprake is van zelfstandig ondernemerschap. Lukt dat niet, dan kan de freelancer aanspraak maken op een arbeidsovereenkomst en de bijbehorende werknemersrechten, zoals vakantiegeld, loondoorbetaling bij ziekte en ontslagbescherming.

Dat de bewijslast naar de opdrachtgever verschuift, is nieuw en kan behoorlijk belastend voor de opdrachtgever uitpakken. Als wordt vastgesteld dat sprake is van een arbeidsovereenkomst, kan de opdrachtgever deze werknemersrechten namelijk met terugwerkende kracht aan de voormalige freelancer moeten toekennen.

Let wel: alleen de freelancer zelf, of een vertegenwoordiger namens de freelancer, zoals de NVJ, kan een beroep doen op het rechtsvermoeden. De Belastingdienst, de Arbeidsinspectie en het UWV kunnen dat niet.

Gebruik het tarief in je onderhandelingen, óók als je per woord of (foto)opdracht wordt betaald

Het rechtsvermoeden gaat pas in op 1 januari 2027, maar het naderende grenstarief kun je nu al gebruiken in gesprekken met opdrachtgevers. Want €39 per uur is nadrukkelijk geen richttarief voor freelancejournalisten. Het is een wettelijke grens waaronder straks de vraag kan worden gesteld of er wel echt sprake is van zelfstandig ondernemerschap. Een gezond tarief voor een zelfstandige journalist zal doorgaans aanzienlijk hoger moeten liggen. 

Wat kun je zelf doen?

• Bereken wat je werkelijk per uur verdient. Word je per woord, foto of opdracht betaald? Reken je vergoeding dan terug naar een uurtarief.

• Tel al je gewerkte uren mee. Dus niet alleen het schrijven, fotograferen of draaidag, maar ook voorbereiding, research, overleg, telefoontjes, reistijd en nabewerking.

• € 39 of €40 per uur is geen goed of marktconform journalistiek tarief. Het is een wettelijke ondergrens waaronder het rechtsvermoeden van werknemerschap kan worden ingeroepen. Als zelfstandige betaal je zelf voor pensioen, arbeidsongeschiktheid, vakantie, ziekte, administratie en niet-declarabele uren. Een gezond tarief zal daarom vaak aanzienlijk hoger moeten liggen. Gebruik de NVJ-tarievencalculator als je wilt weten wat een écht gezond en realistisch uurtarief is.

• Kom je onder de €39 uit? Gebruik dat in je onderhandeling. Wijs je opdrachtgever erop dat vanaf 2027 onder deze grens het rechtsvermoeden van werknemerschap gaat gelden en vraag om een hoger tarief.

Heb je vragen over het rechtsvermoeden of wil je advies over je tarief? Neem dan contact op met Milen van Boldrik via mvanboldrik@nvj.nl