Waarom de NVJ meedoet aan de demonstratie De Rode Lijn op 8 november

De demonstratie vindt plaats op zondag 8 november in Amsterdam, vanaf 13.00 uur. De NVJ is die dag te vinden bij de stand van Free Press Unlimited op het Museumplein. Collega's die willen aansluiten, kunnen zich daar verzamelen. Meer informatie over het programma en de looproute volgt via de organisatie van De Rode Lijn.

Het NVJ-bestuur licht in onderstaande verklaring uitgebreid toe waarom de vereniging opnieuw deelneemt aan de demonstratie, waar de NVJ voor staat en welke voorwaarden zij aan haar deelname verbindt.

Waarom doet de NVJ mee aan de Rode Lijn Demonstratie?

Als NVJ staan wij pal voor de persvrijheid en komen wij op voor journalisten die in zeer moeilijke omstandigheden moeten werken. Sinds de gewelddadige aanslagen op 7 oktober 2023 op 1.200 Israëlische burgers en de bloedige strijd die de Israëlische regering als antwoord hierop in Gaza begon tegen de terroristische organisatie Hamas (met inmiddels 74.500 doden als gevolg, waaronder veel burgers, kinderen en journalisten), is tevens de oorlog verklaard aan de journalistiek. Journalisten die hier onafhankelijk verslag over willen doen wordt het werk volledig onmogelijk gemaakt.

Als journalistieke beroepsvereniging maken wij ons daar grote zorgen over. Wij maken geen onderscheid. Wij steunen alle journalisten, zowel de Palestijnse als de Libanese en Israëlische, en staan uiteraard ook achter alle verslaggevers, fotografen en cameramensen uit andere delen van de wereld die deze verschrikkelijke oorlog willen verslaan, maar hierin ernstige mate worden belemmerd.

Doden

Volgens de VN en het CPJ (Committee to Protect Journalists) zijn inmiddels meer dan 200 Palestijnse en Libanese journalisten en mediawerkers omgekomen door Israëlische luchtaanvallen en beschietingen, waarvan een deel een doelgerichte aanval op journalisten zelf betrof. RSF (Reporters without Borders) heeft bij het Internationaal Strafhof daarom klachten ingediend voor mogelijke oorlogsmisdaden wegens het doelbewust doden van journalisten.

Zo werd ook de bekende Amerikaans-Palestijnse Al Jazeera-journaliste Shireen Abu Akleh doodgeschoten tijdens een Israëlische militaire inval in het vluchtelingenkamp van Jenin op de Westelijke Jordaanoever. Onafhankelijke onderzoeken (waaronder door de VN, CNN en The Washington Post) concludeerden dat de kogel afkomstig was van een Israëlische militair.

Als weerwoord gaf het Israëlische leger aan dat journalisten niet doelbewust als doelwit worden gekozen, maar brengt verslaggeving in actieve gevechtszones nou eenmaal “risico's met zich mee”. En sommige Palestijnse journalisten zouden volgens Israël “banden hebben met Hamas of Islamitische Jihad”.

De werkelijkheid is dat veel door internationale onafhankelijke organisaties als journalist erkende collega’s slachtoffer zijn geworden van moedwillige aanvallen vanuit Israël op hun leven.

Controle

Israël controleert de toegang tot de Palestijnse gebieden strikt. Zo is er een blokkade van de Gazastrook. Buitenlandse en internationale journalisten krijgen al geruime tijd geen zelfstandige toegang tot Gaza. De weinige verslaggevers die toegang kregen, moesten meereizen ("embedded") met het Israëlische leger, waarbij beelden voor publicatie moesten worden goedgekeurd. En ook zijn er telecommunicatie blackouts: Regelmatige uitschakelingen van internet en mobiele netwerken in Gaza belemmerden journalisten om live verslag te doen of materiaal door te sturen.

Het Israëlische parlement nam een wet aan die de regering de bevoegdheid geeft buitenlandse media te verbieden als ze worden beschouwd als een bedreiging voor de nationale veiligheid. Vervolgens werden de kantoren van Al Jazeera in Israël en op de Westelijke Jordaanoever binnengevallen, verzegeld en de uitzendrechten ingetrokken.

NAZA

De documentaire NAZA (Nevenschade), recent gemaakt door de Israëlische filmmakers en onderzoeksjournalisten Yuval Abraham en Rachel Szor, heeft tot woede van de Israëlische regering geleid. Premier Benjamin Netanyahu kondigde scherpe maatregelen aan tegen de makers en de anonieme militairen die in de film aan het woord komen.

Netanyahu wil daarom nu wetgeving invoeren waarmee het Israëlische staatsburgerschap kan worden ingetrokken van Israëliërs die het leger of de staat in het buitenland belasteren of zich schuldig maken aan wat zij als landverraad beschouwen. Hij gaf ook aan wetgeving en juridische stappen voor te bereiden om de filmmakers aan te klagen wegens smaad en laster tegen de staat en de krijgsmacht, met forse straffen en torenhoge boetes.

Hij bestempelde de documentaire en het succes ervan op internationale filmfestivals (zoals Venetië) als onderdeel van "mondiale antisemitische ophitsing". Door de harde uitlatingen van het kabinet, oproepen van extreemrechtse politici en fysieke bedreigingen van activisten bij familieleden in Israël, zagen de regisseurs Abraham en Szor zich genoodzaakt om in het buitenland (in Londen) te blijven.

Verantwoording

Met dit in het achterhoofd lopen wij als NVJ graag mee in de Rode Lijn demonstratie. Als bestuur begrijpen we hoe gepolariseerd het debat op dit moment is. Deelname aan de demonstratie betekent voor ons geen aanval op Israël als land, maar wel op de beslissingen die de Israëlische regering jegens journalisten als verslagleggers van dit conflict neemt.

Het moet een vreedzame demonstratie worden. Als NVJ verwerpen wij alle vormen van antisemitisme en het oproepen tot en verheerlijking van geweld, zoals die soms in andere demonstraties te zien of te horen waren. Mensen die dat doen, horen niet thuis bij de demonstratie.

Wij zien Hamas als een terroristische organisatie, die al decennialang groot leed veroorzaakt bij zowel het Palestijnse als het Israëlische volk. Wij distantiëren ons dan ook van alle mogelijke deelnemers die zich op een positieve manier over Hamas uiten of Hamas-vlaggen dragen. De organisatoren zijn dat met ons eens en hebben ons verzekerd dat zij er alles aan zullen doen om dit soort uitingen te bestrijden. Voor ons is die toezegging een belangrijke voorwaarde om deel te kunnen nemen.