Terugblik op het cao-seizoen: ‘Onze inzet gaat verder dan alleen de cao-tafel’

Het cao-seizoen begon in het voorjaar van 2025 toen bij de publieke omroep een cao werd afgesloten met een loonstijging van 6,2% over 2 jaar. Dat gebeurde onder flinke tijdsdruk, door de aangekondigde bezuinigingen en de hervorming van het omroepbestel. Begin dit jaar werd bij het uitgeverijbedrijf een loonstijging van 6% over 2 jaar afgesproken, net als bij RTL Nieuws. Bij de andere mediaorganisaties, zoals ANP, werden vergelijkbare uitkomsten bereikt. Als Wais Shirbaz, hoofd Belangenbehartiging, het cao-seizoen in een paar woorden zou moeten omschrijven dan vergelijkt hij het met de Nederlandse shorttrackers op de Olympische Spelen: snelheid en strategie versterken elkaar: het draait om scherpte, timing en lef, snel schakelen, slim positie kiezen en op het juiste moment doorduwen.

Om de vergelijking met de Olympische Spelen door te trekken: legt een goede uitkomst in de ene sector de lat hoog voor de rest van de sector, zoals een kampioen ploeggenoten motiveert om ook voor goud te gaan?

‘Als je uitgaat van behaald resultaat, kun je niet anders dan ook voor andere collega’s goud halen. Niemand mag achterblijven bij inflatie. Een goede uitkomst is geen eindpunt, maar een vertrekpunt om samen verder te bouwen aan een toekomstbestendige mediasector.’

Bij het uitgeverijbedrijf leek het er in het begin juist helemaal niet op dat de sector gelijke tred zou houden. Jullie noemden het openingsbod van 4 x 1% zelfs een belediging.

‘Zo voelde dat ook echt. Je wordt niet serieus genomen. Niet zozeer jij als persoon, maar de hele achterban voor wie je daar zit. Wij komen altijd met een stevige onderbouwing waarom we inzetten op waardering en koopkrachtbehoud. Als je dan een bod krijgt dat ver onder het inflatieniveau ligt, is dat een zware teleurstelling.’

Uiteindelijk werd het bod enorm verbeterd na een reeks gesprekken achter de schermen. Zit de winst dan vooral sec in het hogere percentage of in de waardering die daarmee wordt uitgesproken?

‘Waardering voor journalisten mag niet blijven steken in woorden maar moet zichtbaar zijn in een eerlijk salaris en stevige arbeidsvoorwaarden. Alleen zo doe je recht aan hun inzet en verantwoordelijkheid. We kiezen aan de onderhandelingstafel voor concrete afspraken die nu verschil maken en tegelijk de sector toekomstbestendig houden.’

In de cao voor de uitgeverijsector is de XYZ-regeling behouden gebleven. Waarom was deze regeling voor jullie niet onderhandelbaar?

‘De inzet bepalen we op basis van onze achterban. Uit de peilingen bleek dat deze regeling een duidelijke prioriteit was. Bovendien dient de regeling een dubbel doel: collega’s die richting hun pensioen gaan kunnen minder werken en het werk volhouden, terwijl er tegelijkertijd ruimte ontstaat voor nieuwe instroom. Daarmee heeft de regeling zowel aan de boven- als onderkant een positief effect.’

In de nieuwe cao’s is er meer aandacht voor jonge journalisten, zoals hogere startsalarissen bij de publieke omroep, en fiscale tegemoetkomingen bij DUO-schulden bij Uitgeverijbedrijf en RTL Nieuws. Verandert de houding bij werkgevers als het gaat om jonge journalisten en duurzame inzetbaarheid?

‘Ja, dat hoort bij deze tijd. Er is een tekort aan talent en er is concurrentie met andere sectoren op het gebied van arbeidsvoorwaarden. Als je talent wilt aantrekken en behouden, kun je niet anders dan rekening houden met startsalarissen elders.

Vanuit de NVJ hebben we daar actief op ingezet, onder meer met hogere startsalarissen, stagevergoedingen en afspraken over fiscaal vriendelijke verrekening van studieschulden. Dat laatste is vooral voor de pechgeneratie een grote steun en maakt werkgevers aantrekkelijker voor nieuwe instroom.’

Hoe vertaalt zich dat in de praktijk als je kijkt naar de instroom in de mediasector?

‘Toch wel dat het aantal vacatures in de sector daalt en de instroom stagneert. Een mogelijke verklaring is dat veel uitgevers hun freelancers intern werven, waardoor er minder vacatures worden uitgezet. Daarnaast zijn de landelijke publieke omroepen aan het reorganiseren als gevolg van de bezuinigingen.’

Over de publieke omroep gesproken, hoe verliep daar het cao-traject?

‘Tijdens de onderhandelingen in het voorjaar van 2025 lag er een bezuinigingsopgave van 160 miljoen euro, dat was op dat moment de realiteit. Daarnaast was er de opdracht om te hervormen. Bij de publieke omroep onderhandelden we daarom over twee documenten: een cao en een sociale regeling die de gevolgen van de reorganisaties moest opvangen. Dat waren zware onderhandelingen, want hoe houd je enerzijds de waardering voor de blijvers in stand en spreek je anderzijds een fatsoenlijke regeling af voor de mensen die moeten vertrekken? Dat voelde heel dubbel, omdat je als onderhandelaar in de schoenen van beide groepen staat.’

Is het ondanks die zware omstandigheden gelukt?

‘Ja, we gingen het gesprek in op basis van wederzijds begrip en kwamen er uiteindelijk uit. Het was een inhoudelijk zwaar en omvangrijk traject, maar we hebben een goede basis kunnen leggen.’

Terwijl buiten makers actie voerden tegen de omroepbezuinigingen, waren NVJ en werkgevers volop in onderhandeling over een nieuwe cao en sociale regeling (Syb van Ruiten)

Hoe staat de mediasector er in 2026 voor?

‘De Nederlandse media doen het in de breedte goed, ze zijn over het algemeen nog steeds winstgevend en ze worden bovendien hoog gewaardeerd om de kwaliteit en betrouwbaarheid. Tegelijk heeft de sector te maken met uitdagingen. Publieke omroepen met bezuinigingen en hervorming en net als de uitgevers met de concurrentie van social mediaplatforms, big tech en AI, en de politieke en maatschappelijke druk. Daarin trekken NVJ en werkgevers vaak samen op en staan we zij aan zij.’

Jullie hebben de achterban dit seizoen nauw betrokken bij de cao-trajecten. Verandert die snelle communicatie de balans aan de onderhandelingstafel en merk je dat de betrokkenheid van leden verandert?

‘Ja. We voelen ons sterk aan de onderhandelingstafel omdat we continu in gesprek zijn met onze achterban over het verloop en de strategie. Aan elke delegatie is een focus- of adviesgroep gekoppeld met leden uit verschillende redacties, waardoor we standpunten breed kunnen peilen. In principe zitten aan alle tafels direct of indirect onze leden die ons informeren en adviseren. We merken ook dat leden zich steeds meer betrokken voelen bij het proces. Dat is een wisselwerking: na de inflatiecrisis zien mensen hoe belangrijk het is om financieel op peil te blijven en hun stem te laten horen.’

De cao geldt voor iedereen in de sector. Waarom is het dan toch belangrijk om lid te zijn?

‘Veel mensen zien de inzet van onze leden als vanzelfsprekend, terwijl de uitdaging elk jaar groter wordt en we steeds meer moeten doen om hetzelfde resultaat te bereiken. Onze inzet gaat verder dan de cao-tafel. We werken dag in dag uit aan het behoud van de journalistieke en media-infrastructuur en het bewaken van de persvrijheid. Wat aan de cao-tafel wordt bereikt, is het resultaat van een doorlopend proces met onze leden. Geen momentopname maar een beweging die steeds verder wordt opgebouwd. Wie journalistieke onafhankelijkheid en kwaliteit belangrijk vindt, doet mee. Lid zijn betekent dat je dat proces steunt en dat samen sterker staat.’

Wat moeten leden vooral onthouden van dit cao-seizoen?

‘Dat gezamenlijke optreden werkt. We hebben laten zien dat we geen tandeloze tijger zijn, maar ook geen onredelijke partij. We komen op voor de belangen van onze achterban en hebben tegelijk oog voor de uitdagingen waar werkgevers voor staan. Juist die balans maakt dat we serieus worden genomen aan de onderhandelingstafel. Dat is in hoge mate te danken aan de betrokkenheid en steun van onze leden.’

V.l.n.r. Nick Kivits (Uitgeverijbedrijf), Lisa Koetsenruijter (Omroep), Milen van Boldrik (Zelfstandigen), Wais Shirbaz (Hoofd Belangenbehartiging en secretaris Omroep). Op de foto ontbreekt Paul Teixeira (Uitgeverijbedrijf). Foto: Joris van Gennip

NVJ ONDERHANDELINGSDELEGATIES

De uiteindelijke cao-afspraken zijn mede het resultaat van de enorme inzet en betrokkenheid van onze onderhandelaars:

Uitgeverijbedrijf: Senna Brammer, Rob Cox, Nick Kivits, Rick Thomson, Paul Teixeira

ANP: Casper Brandhorst, Casper van Es, Liselot van der Klift, Ferdinand Vleugel, Paul Teixeira

BNR: Connor Clerx, Iris Langbroek, Aäron Loupatty, Jorn Lucas, Paul Teixeira

RTL Nieuws: Focusgroep en Wais Shirbaz en Lisa Koetsenruijter

Talpa TV Productions: Jeffrey Hoogenboom, Miranda Wessel, Wais Shirbaz en Lisa Koetsenruijter

Publieke Omroep (landelijk en regionaal): Sakti Khedoe, Paul Schram en Serge Vinkenvleugel, Wais Shirbaz en Lisa Koetsenruijter

Publieke Omroep Amsterdam: Lisa Koetsenruijter